صفحه شخصی عباس پسندیده (دانشیار دانشگاه قرآن و حدیث)

روزنه ای به کهکشان معارف اسلامی

روان درمانگری چندبعدی معنوی: فعال‌سازی عمل معنوی و اثربخشی آن بر مشکلات روان‌شناختی مراجعان مضطرب



مجموع: ۰

بازدید: ۳۰۷۱

مقاله

روان درمانگری چندبعدی معنوی: فعال‌سازی عمل معنوی و اثربخشی آن بر مشکلات روان‌شناختی مراجعان مضطرب

ارسال شده در: 14 آذر 1395 - 09:08 توسط دکتر عباس پسندیده

نویسنده
دکتر مسعود جان بزرگی
نشریه
پژوهشنامه روانشناسی اسلامی
سال نشر
1395
تعداد صفحات
35
لینک دانلود
دانلود

چکیده مقاله چکیده هدف مقاله حاضر تبیین «عمل» به عنوان حوزه کنش‌وری درمان چندبعدی معنوی و بررسی اثربخشی آن بر ابعاد مشکلات روان‌شناختی مراجعان مضطرب بوده است. روش پژوهش عبارت بوده است از تحلیل متون دینی، و بررسی اثربخشی درمان چندبعدی معنوی به روش نیمه‌تجربی با گروه کنترل به صورت گروهی، با استفاده از ابزارهای پرسش‌نامه ساختاریافته چندبعدی زندگی و آزمون اضطراب بک، که بر روی گروه نمونه مراجعان مضطرب مراکز مشاوره انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد بر اساس تحلیل متون دینی (قرآن، حدیث)، آنچه هویت انسان را می‌سازد به طور کلی، تحلیل و فعال‌سازی «عمل» و به شکل مثبتِ غایی، «عمل معنوی» مراجعان است. عملِ محاسبه‌پذیر عملی است که امکان مدیریت اجزا و مراتب آن به شکل ارادی وجود دارد. در پژوهش حاضر با استفاده از روان‌درمانگری چندبعدی معنوی از طریق تنظیم و تعدیل عمل یا کنش‌وری ارادی انسان و عوامل مربوط به آن و فعال‌سازی عمل معنوی (به ویژه بازخورد توحیدی و عقل خداسو)، مشکلات روان‌شناختی مراجعان مضطرب نسبت به گروه کنترل در ابعاد هفت‌گانه (رفتاری، عاطفی، حسی، تصویرپردازی ذهنی، شناختی، روابط و بیولوژی/سبک زندگی) به طور معناداری کاهش یافت (P<0/0001). همچنین، اضطراب گروه آزمایشی نسبت به گروه کنترل به طور معناداری کاهش یافت (P<0/0001). مشاهدات بالینی و گزارش‌های مراجعان نشان داد بازخورد توحیدی، عقل خداسو را فعال و کنش‌وری انسان را متعادل می‌کند و به سطح «عمل معنوی» تعالی می‌بخشد. در این سطح کنش‌وری انسان هدفمند، باارزش و معنادار شده و با کاهش اضطراب، به اعمال انسان وحدت می‌بخشد. نتیجه اینکه با تنظیم عمل انسان در ابعاد مختلف و تعادل‌بخشی به آن می‌توان بر مشکلات زندگی افراد مضطرب، که از دید فاعلی خارج از کنترل‌اند، غلبه کرد. منطق این درمان برای مشکلات در ابعاد مختلف ایجاب می کند آن را درمانی فرا تشخیص تلقی کرد. کلیدواژگان روان‌درمانی معنوی؛ درمان چندبعدی معنوی؛ روان‌شناسی اسلامی؛ اضطراب؛ مشکلات روان‌شناختی عنوان مقاله [English] Spiritually Multidimensional Psychotherapy (SMP): Activation of spiritual action and its effectiveness on psychological problems of anxious clients چکیده [English] The purpose of this paper was to explain “action” as the functional field of multi-dimensional spiritual therapy and to examine its effectiveness on the dimensions of psychological problems among anxious clients. The study methods were analysis of religious text and examining the effectiveness of multidimensional spiritual therapy with semi-experimental method and control group, using multidimensional life’s structured questionnaire and Beck Anxiety Scale, which were conducted on a sample of anxiety clients of some counseling centers. Study findings show that according to the analysis of religious texts (Quran and Hadith) what makes the nature of man in general is the analysis and activation of “action” and in the final positive form, is the “spiritual action” of clients. An accountable action is the one that it is possible to manage its components and orders in a voluntary manner. In the current study, using multidimensional spiritual psychotherapy, by regulating and adjusting action or voluntary functioning of man and its related issues and activation of spiritual action (particularly theo-feedback and God-inclined wisdom), psychological problems of anxious clients in seven dimensions (behavioral, effective, sensory, mental imagery, cognitive, relationship, and biology/life style) have decreased in comparison to control group (P<0/0001). Also, anxiety level of experiment group significantly reduced in comparison to control group (P<0/0001). Clinical observa-tions and clients’ reports showed that theo-feedback activates the God-inclined wisdom and adjusts one’s functioning, and transcends the “spiritual action”. Thus, with regulating one’s action in various dimensions and transcending it one could prevail on those life problems of anxious people that subjectively are out of their control. The logic of this treatment in a variety of problems dictates that this should be considered as a transdiagnostic treatment. کلیدواژگان [English] : Spiritual psychotherapy, Multi-dimensional spiritual therapy, Islamic psychology, Anxiety, Psychological problems

نظرات

یادداشت ها

کتاب ها